Een dansende antropoloog over de vloer
"Ik bestudeerde een klein onderdeel van Senegal, namelijk haar culturele traditie sabar en begreep daardoor zoveel meer over de samenleving waar deze cultuur deel van uitmaakt."
Een ander perspectief
Dansende antropoloog Sophie Schouwenaar brengt een frisse, genuanceerde en verrassende blik in organisaties. Met haar antropologische achtergrond én haar jarenlange ervaring met sabar – de krachtige dans- en muziekcultuur uit Senegal – laat zij zien hoe ritme, cultuur en perspectief nieuwe inzichten kunnen openen.
Samen met sabar-muzikanten uit Senegal neemt zij teams en organisaties mee in een inspirerende ervaring die uitnodigt to verbinding, beweging, luisteren en het ontdekken van nieuwe perspectieven.
Antropologie is de wetenschap die de mens bestudeert in al zijn aspecten. Het woord komt van het Grieks anthropos (mens) en logos (studie).
Een cultureel antropoloog vraagt zich af: waarom doen mensen wat ze doen? Niet vanuit een psychologisch perspectief, maar vanuit cultuur. Hoe leven verschillende culturen? Hoe leggen mensen zelf uit waarom ze doen wat ze doen? Welke logica, waarden en overtuigingen zitten daarachter? Waarom hebben mensen bepaalde rituelen, tradities of normen?
Wat sabar ons kan leren
Sabar is een traditionele dans- en muziekcultuur uit Senegal waarin ritme, energie en gemeenschap centraal staan. Sabar is de hartslag van Senegal. Sabar dans wordt begeleid door sabar drums. In sabar komen alle thema’s van ons dagelijkse en werkende leven terug. Sabar wordt gedanst in een kring en is een viering van het leven.
Verbinding en Samenwerking: De verbinding tussen danser en drummer is er een van respect, verbondenheid, en compliciteit en wederzijdse afhankelijkheid. We kunnen niet zonder elkaar, we moeten samenwerken. Ook de drummers kunnen onderling niet elk hun eigen partij spelen want een ritme maak je samen. Dansers en muzikanten staan in verbinding met elkaar, communiceren langs ritme en dans en creëren samen het moment. Dat vraagt om ruimte nemen én ruimte geven: Hoe neem jij je plek in in de kring? Hoe blijf je in verbinding met de anderen?
Zelfvertrouwen & trefzekerheid: de danser leidt, de drummer volgt haar/hem op de voet. Hoe is het om de leiding te nemen?
Aandacht: sabar nodigt uit om het moment te leven, je kan niet in het verleden of de toekomst dansen, er is alleen maar nu.
Collectieve gelukstherapie: Sabar is energie: wat je geeft krijg je terug. De heilzame en helende werking van dans is algemeen bekend. Dans maakt blij (je maakt endorfine aan), is een goede geheugentrainer en je wordt er sterk en soepel van.
Muzikaliteit: In ieder mens schuilt het vermogen zich te verbinden aan ritme. Vaak treden we uit verbinding als er ruis op de lijn ontstaat, als we gaan nadenken, negatieve gevoelens hebben, uit het heden stappen. Met een open blik en een open hart brengen we de verbinding met het ritme tot stand.
Veiligheid: Alleen als we ons veilig voelen kunnen we ons laten zien en uiten. Hoe creëren we een veilige cirkel, in deze workshop en daarbuiten op de werkvloer.
De antropologische bril
1. Mensen beter begrijpen
Je leert gedrag niet meteen te beoordelen, maar eerst te begrijpen vanuit context. Dat is waardevol in ons werk, maar ook in het dagelijks leven. Zelf leef ik tussen meerdere werelden: Nederland en Senegal, mijn schoonfamilie zijn Lébou (vissers) en ik werk met Guewel -Griots, artiesten-, met dansers en goede doelen organisaties, nationaal en internationaal, met toplagen van managers en “helden uit het veld”.
2. Culturele verschillen overbruggen
In internationale samenwerking is cultuur sensitief werken een absolute must en in de complexe samenleving waar we allemaal in leven helpt antropologie bij interculturele communicatie, inclusie en samenwerking.
3. Kritisch leren kijken
Voor een antropoloog is niets vanzelfsprekend. Waarom vinden wij iets “normaal”? Wie bepaalt dat? Door vanzelfsprekendheden te bevragen ontstaat ruimte voor nieuwe inzichten en perspectieven.
4. Complexe vraagstukken doorgronden
Een antropoloog op de werkvloer helpt processen, gedrag en samenwerking vanuit een ander perspectief te bekijken. Soms zit de sleutel tot verandering juist in dat nieuwe perspectief.
Antropologie is verrassend praktisch. Het helpt om met meer openheid en nieuwsgierigheid naar mensen, teams en organisaties te kijken.
Met “Een antropoloog over de vloer” haal je een inspirerende combinatie van antropologie, muziek, dans en verhalen in huis. Het opent gesprekken, brengt energie en helpt teams om met een frisse blik naar zichzelf en elkaar te kijken.
Ik kom altijd met twee Senegalese drummers en sabar drums. Ben je benieuwd wat een dansende antropoloog voor jouw organisatie kan betekenen? Ik denk graag met jullie me om een aanbod op maat te maken. Mail mij op sophie.sabarnl@gmail.com of app naar +31 6 45078021 voor offerte op maat. Je kan denken aan:
Teambuilding
Samen ervaren hoe ritme, samenwerking en afstemming werken.
Energizers
Korte, krachtige interventies met percussie en/of dans die energie en verbinding brengen.
De Culturele middag – Senegal
Een inspirerende kennismaking met cultuur, muziek, verhalen en tradities uit Senegal.
Inspirerende lunchlezing
Food for thought: een antropologische blik op samenwerking, cultuur en perspectief met thema’s als internationale samenwerking, gemeenschap, mentale gezondheid, ouder worden, solidariteit, religie en migratie.
Linking & Learning
Wat kunnen we leren van anderen, van andere culturen, van best practices uit progamma’s, van andere organisaties, van andere afdelingen? En hoe kunnen we ons beter met elkaar verbinden? Verbinding leidt tot begrip en begrijp leidt tot een betere samenwerking wat leidt tot meer impact.
De vorige organisaties gingen u voor:
- Kinderpostzegels: Energizer voor de interne lancering van 100 jaar Kinderpostzegels.
- FairFood: Sabar Workshop voor hun teamdag.
- Embassy of the Netherlands in Dakar, Senegal: Optreden voor Koningsdag.
- P2: Power to the P inspiratie dagen. Workshop Tussen danser en muzikant Een antropologisch perspectief op de muzikale traditie van Senegal.
- Mozaïek Amsterdam: lezing over religie in Senegal voorafgaand aan concert.
- De regenbooggroep : Sabar workshop voor eenzame Amsterdammers.
- Conservatorium van Amsterdam: College over sabar ritmes, dans & cultuur.
Sophie Sabar 